Αρχική > Αρθρογραφία > Όλα αλλάζουν στα Πανεπιστήμια…

Όλα αλλάζουν στα Πανεπιστήμια…

Βγήκε στη δημοσιότητα τις προηγούμενες μέρες ένα κείμενο 27 σελίδων που αποτελεί την πρόσκληση από πλευράς Υπουργείου Παιδείας σε διάλογο για τις μεταρρυθμίσεις που οραματίζεται το Υπουργείο. Οι αλλαγές που προτείνονται μέσα σε αυτό το κείμενο διαβούλευσης είναι πάρα πολλές και ριζικές. Ήδη οι αντιδράσεις είναι πολύ έντονες και αναμένεται να ενταθούν και άλλο το επόμενο διάστημα. Στη συνέχεια του άρθρου θα προσπαθήσω να περιγράψω μερικές από τις βασικές αλλαγές και να πω τη γνώμη για αυτές.

Αρχικά , αλλάζει εντελώς ο τρόπος διοίκησης των ιδρυμάτων. Προτείνεται σαν ανώτατο όργανο το Συμβούλιο το οποίο αποτελείται από εσωτερικά και εξωτερικά μέλη. Στα εσωτερικά μέλη , προβλέπεται η εκπροσώπηση των φοιτητών χωρίς όμως να γίνεται αναφορά στον τρόπο εκλογής και στο ποσοστό εκπροσώπησης. Η ύπαρξη εξωτερικών μελών έχει φέρει ήδη πολλές αντιδράσεις. Στο κείμενο υπάρχει μια γενικόλογη αναφορά σε «σημαντικές προσωπικότητες που επιλέγονται σαν άτομα και όχι σαν εκπρόσωποι φορέων ή οργανισμών».

Η αλήθεια είναι πως το τωρινό σύστημα διοίκησης δεν λειτουργεί σωστά και γεννά πολλά φαινόμενα διαφθοράς και αδιαφάνειας. Γνώμη μου είναι ότι αυτά τα φαινόμενα δεν αντιμετωπίζονται με το να βάλεις κάποιους «σοφούς» στο Συμβούλιο . Οι αρμοδιότητες του Συμβουλίου είναι πολύ σημαντικές. Είναι υπεύθυνο μεταξύ άλλων για την έγκριση του προϋπολογισμού , το διορισμό και την παύση του πρύτανη , την αξιοποίηση της περιουσίας του ιδρύματος , τη χάραξη της ευρύτερης στρατηγικής του και τη σύνταξη του εσωτερικού κανονισμού (ο οποίος παίζει μεγάλο ρόλο στην οργάνωση κάθε σχολής , τον καταρτισμό των προγραμμάτων σπουδών αλλά και τους κανόνες σύμφωνα με τους οποίες οι νέοι φοιτητές θα μπορούν να αλλάζουν τμήματα και προγράμματα σπουδών).

Θεωρώ ότι οι αρμοδιότητες είναι πάρα πολλές και πολύ σημαντικές για να συνωστίζονται σε ένα συμβούλιο -ένα κλειστό γραφείο – και να μην γίνονται κτήμα της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Ύστερα οι αρμοδιότητες της Συγκλήτου (για τα Πανεπιστήμια) και της Συνέλευσης (για τα Τ.Ε.Ι. ) περιορίζονται σε» ακαδημαϊκά θέματα» , όπως μας λέει «σαφέστατα το κείμενο! Ποια είναι αυτά; Ούτε λόγος…

Ριζικές αλλαγές έχουμε και στη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων. Όχι μόνο προτείνεται η θεσμοθέτηση ανεξάρτητης αρχής με αρμοδιότητα τη χρηματοδότηση αλλά τονίζεται ότι μέρος αυτής θα γίνεται από την Πολιτεία με βάση δείκτες ποιότητας. Με λίγα λόγια το Υπουργείο θέλει να συνδέσει άμεσα τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων με την παραγωγικότητα τους. Αυτό θυμίζει πολύ έντονα τα bonus που δίνουν οι τράπεζες και γενικότερα οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις στις κατά τόπους θυγατρικές ή καταστήματα που πετυχαίνουν τον οικονομικό στόχο.

Πολύ καπιταλιστικό και αναποτελεσματικό για τα δεδομένα του ελληνικού πανεπιστημίου…

Μια απολύτως θετική πρόταση που βλέπω (ίσως η μοναδική) είναι η κάρτα του φοιτητή που θεσμοθετείται. Μέσω αυτής θα μπορεί ο φοιτητής να περαιώνει μια σειρά από απαραίτητες ενέργειες που σήμερα του κοστίζουν πολύ χρόνο και πολύ από την υπομονή του , δίνοντας του να καταλάβει από νωρίς τι σημαίνει γραφειοκρατία στην Ελλάδα.

Το άσχημο έρχεται μετά καθώς το υπουργείο προτείνει την είσοδο ιδιωτών σε παροχές όπως η σίτιση ή στέγαση , κάνοντας διάφορα «κοράκια» να ορέγονται το εύκολο δημόσιο χρήμα που ίσως πέσει στα χέρια τους. Και σαν να μην έφταναν αυτά τα «κοράκια» , το υπουργείο στέλνει και τα άλλα , τα τραπεζικά , μέσα στα ιδρύματα μέσω των φοιτητικών δανείων «για διευκόλυνση των ελληνικών οικογενειών» . Αυτό έλειπε στις καταχρεωμένες οικογένειες τώρα.

Μεγάλη αντίδραση από πλευράς φοιτητών προβλέπεται να επιφέρει η νέα οργάνωση των ιδρυμάτων. Όπως ήδη θα έχετε ακούσει ο νέος φοιτητής θα επιλέγει σχολή , και όχι τμήμα όπως τώρα , και εκεί ανάλογα με διαδικασίες ελέγχου που θα καθορίζει κάθε σχολή ξεχωριστά με δικά της κριτήρια θα επιλέγει στο τέλος του πρώτου έτους πρόγραμμα σπουδών. Αυτό κρύβει πολλούς κινδύνους , για παράδειγμα , την εκ διαμέτρου διαφορετική αξιολόγηση των φοιτητών σε 2 ίδιες σχολές σε άλλα πανεπιστήμια. Να μπορεί δηλαδή ο φοιτητής της Πολυτεχνικής σχολής του Ε.Μ.Π. να μπαίνει πολύ πιο εύκολα στην Αρχιτεκτονική , από ότι ο αντίστοιχος της Πολυτεχνικής του Α.Π.Θ.

Θεσμοθετείται επίσης η δυνατότητα φοίτησης από μακριά (όχι απαραίτητα κακό αλλά πρέπει να το δούμε στην πράξη) και η δυνατότητα προσφοράς προγραμμάτων σπουδών 1-2 ετών κάτι που ξεκάθαρα δημιουργεί φοιτητές 2 ταχυτήτων.

Φυσικά γίνεται αναφορά και στην συγχώνευση τμημάτων κάτι που θα φέρει σφοδρές αντιδράσεις από τοπικές κοινωνίες των οποίων το ίδρυμα της περιοχής τους αποτελεί πυλώνα της οικονομικής ζωής του τόπου. Και επειδή Ελλάδα είμαστε και εδώ θα μπλεχτούν άλλα συμφέροντα σίγουρα , προβλέπω μπάχαλο στον συγκεκριμένο τομέα.

Μέσα στο κείμενο υπάρχουν και άλλες πολλές και διάφορες προτάσεις , οι οποίες δεν αφορούν τόσο το ευρύ κοινό και τους φοιτητές όσο τους καθηγητές. Για παράδειγμα προβλέπει αλλαγή του τρόπου εξέλιξης των καθηγητών , θεσμοθέτηση αναστολής καθηκόντων ενώ αλλάζουν και πολλά στους μεταπτυχιακούς και διδακτορικούς φοιτητές.

Σε γενικές γραμμές , όπως όλοι καταλαβαίνουμε πάμε για μια ριζική «επαναδημιουργία» του ελληνικού Πανεπιστημίου και Τ.Ε.Ι. Αυτός για μένα είναι ο σωστός όρος. Δημιουργείται ξανά από την αρχή μια διαφορετική τριτοβάθμια εκπαίδευση. Όχι τόσο δημοκρατική και ανοιχτή όσο η προηγούμενη. Όχι τόσο δημόσια ίσως… Σίγουρα πιο κοντά στη λογική των ξένων μεγάλων πανεπιστημίων.

Όση ώρα γράφω τα παραπάνω σκέφτομαι ότι ίσως τα γράφω τζάμπα , μιας και θεωρώ ότι ακόμα κι αν περάσουν και γίνουν νόμος του κράτους , ελάχιστα από αυτά θα εφαρμοσθούν και από από αυτά ακόμα πιο λίγα με επιτυχία. Βέβαια , ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος. Σίγουρος είμαι μόνο για το ότι το σημερινό πανεπιστήμιο πρέπει να αλλάξει. Δεν μπορεί να συνεχίσει με ρυθμούς προηγούμενων δεκαετιών.

Το αν αυτές οι αλλαγές είναι στη σωστή κατεύθυνση. Μάλλον όχι… Για την ακρίβεια είναι στη σωστή κατεύθυνση όπως αυτή την  αντιλαμβάνοντε οι σύγχρονες αγορές και η σκληρή καπιταλιστική οικονομία , όπως την νιώθουμε καλά στο πετσί μας τον τελευταίο χρόνο και στην Ελλάδα. Σίγουρα για αυτό το εκπαιδευτικό σύστημα θα ακούσουμε πολλά μπράβο από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές επιτροπές και οργανισμούς.

Αλλά να με συγχωρείτε. Ευχαριστώ , δεν θα πάρω…

Advertisements
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: